De energiemarkt in 2025
De energiemarkt kwam in 2025 steeds meer tot rust. Aardgasprijzen schommelden minder dan in de jaren direct na de energiecrisis, maar bleven structureel hoger dan vóór 2020. Voor elektriciteit ligt het genuanceerder. Wanneer de zon schijnt en de wind waait op een moment waarop er weinig behoefte is aan elektriciteit, kan dit leiden tot hoge kosten bij energieleveranciers. Voor klanten met een dynamisch energiecontract is het op zo'n moment voordelig om stroom af te nemen.
Voor klanten betekent dit een verschuiving. Waar prijsschommelingen eerst een punt van zorg waren, gaat het nu steeds meer over betrouwbaarheid: kan ik altijd op stroom rekenen? Wat als het elektriciteitsnet in mijn buurt vol zit? Deze vragen bepalen nu de snelheid van de energietransitie, samen met renteontwikkelingen, geopolitieke spanningen en grondstoffenschaarste.
Overheidsbeleid
Europa en Nederland proberen de energietransitie te versnellen en tegelijk de economische concurrentiekracht te behouden. Het Europese fit-for-55-programma vormt hiervoor de basis, al zagen we in 2025 het beleid wel afzwakken. Het Nederlandse Klimaatplan 2025-2035 vertaalt de Europese ambities naar concrete doelen: 55% minder broeikasgasuitstoot in 2030 vergeleken met 1990. In 2050 moet Nederland klimaatneutraal zijn.
Op basis van de Klimaat- en Energieverkenning 2025, acht het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de kans kleiner dan 5% dat we met het huidige beleid het doel voor 2030 halen. Het wordt lastig, maar het nieuwe kabinet-Jetten schrijft in het coalitieakkoord vast te willen houden aan de ambitie voor 2030.
Voor onze klanten zijn de volgende beleidsontwikkelingen van belang:
Nieuwe Energiewet per 1 januari 2026: de wet moderniseert de regels rond elektriciteit en aardgas. Het doel van de Energiewet is het ondersteunen van de energietransitie, het beter beschermen van consumenten en het energiesysteem moderner en betrouwbaarder organiseren.
De salderingsregeling stopt volledig per 1 januari 2027: klanten betalen vanaf dat moment voor alle afgenomen stroom en mogen die niet meer verrekenen met de teruggeleverde stroom. Tot 1 januari 2030 is de terugleververgoeding zonder kosten minimaal 50% van het kale leveringstarief (het tarief zonder belastingen).
Onduidelijkheid over groen gas: de bijmengverplichting voor groen gas zou in 2027 ingaan, maar het wetsvoorstel is nog niet naar de Tweede Kamer verstuurd.
Europees CO₂-systeem uitgesteld: het nieuwe Europese emissiehandelssysteem voor CO₂-rechten (ETS-2) voor de gebouwde omgeving, transport en kleine industrie gaat pas in 2028 in. Dit is later dan oorspronkelijk gepland. Dit vertraagt de verduurzaming.
Groene stroom groeit, de uitdagingen ook
Goed nieuws is dat het aandeel wind- en zonne-energie blijft groeien. In 2025 komt meer dan de helft (57% volgens Energieopwek.nl) van de Nederlandse elektriciteit uit hernieuwbare bronnen en dit aandeel groeit. We worden daardoor minder afhankelijk van fossiele brandstoffen. Maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. Prijzen schommelen meer en vraag en aanbod moeten beter op elkaar worden afgestemd. We moeten leren om hier slimmer mee om te gaan.
De uitbouw van groene stroom gaat wel minder snel. Sectoren als woningbouw, transport en industrie schakelen trager over van aardgas naar elektriciteit dan verwacht. Een tender uitgezet door de Nederlandse overheid voor windparken op zee zonder subsidie mislukte dit jaar, net als in andere landen. De tender wordt in 2026 opnieuw aangeboden, nu wel met subsidie.
De druk op het elektriciteitsnet blijft hoog en dat is voelbaar voor onze klanten. Netcongestie is in grote delen van Nederland een structureel probleem. Uitbreiding en aansluiting stuit vaak op problemen in de ruimtelijke ordening en door stikstofregels.
Slimme technologieën kunnen helpen om het energiesysteem te balanceren. In de markt zien we dat steeds meer energieleveranciers dynamische tarieven aanbieden. Ook wij bieden dynamische tarieven aan. Ten eerste omdat klanten hierom vragen. Ten tweede versnellen strengere wetgeving en toezicht vanuit de ACM deze ontwikkeling.
Ook zijn er steeds meer proposities waarbij thuisbatterijen worden ingezet, die groter zijn dan nodig voor alleen het eigen gebruik. Sommige klanten laten deze grote baterij niet alleen hun eigen huis van stroom voorzien, maar helpen ook het elekticiteitsnet in balans te houden. Wel is de vraag of dit zo blijft. Door het afschaffen van de salderingsregeling krijgen klanten straks geen energiebelasting meer terug bij teruglevering.
Klanten worden steeds meer actief onderdeel van het landelijk energiesysteem. Flexibiliteit om het lokale elektriciteitsnet te ontlasten via bestaande aansluitingen blijft echter lastig. Het ontbreekt vooralsnog aan financiële prikkels en blijft het wachten op nieuw beleid.
Lokale en decentrale opwek
Lokale energieopwekking blijft een sterke trend. Bedrijventerreinen investeren steeds vaker in zon- en windprojecten, vaak gecombineerd met batterijopslag. De reden hiervoor is dat bedrijven lang moeten wachten op een netaansluiting of uitbreiding daarvan. Door zelf stroom op te wekken, kunnen ze toch groeien. We zien in de zakelijke markt daarom steeds meer vraag naar geïntegreerde energieoplossingen die productie, opslag, laadinfrastructuur en sturing combineren. Met Greenchoice Integrated Solutions bieden wij deze oplossingen.
Innovatie en digitalisering
Technologische innovatie blijft de motor van de energietransitie. Datagedreven toepassingen, van slimme meters tot energiebeheer, helpen klanten hun verbruik te begrijpen en efficiënter te sturen. Zo krijgen ze persoonlijk advies en kunnen ze kosten besparen. We verwachten dat dit vooral voor bedrijven belangrijker wordt om uit te kunnen breiden. Digitalisering brengt ook risico’s mee. Daarom besteden we extra aandacht aan cybersecurity en de privacy van onze klanten. Hierover lees je meer in hoofstuk IT en data en Risicobeheersing.
Ook voor de productie van warmte is innovatie nodig. Directe elektrificatie blijft de belangrijkste vervanging van aardgas. Groen gas en groene waterstof zijn duurder en moeilijker te ontwikkelen en lijken dat ook te blijven. Dat maakt ze minder geschikt voor particulieren. Het lijkt er steeds meer op dat deze energiedragers voor de industrie wel een belangrijke rol spelen.